Γιατί φεύγω με την ΄Αρια….

 

Είχα υποσχεθεί ότι θα γράψω ένα μακροσκελές κείμενο μια μέρα που θα αποδίδει τα δέοντα και την αγάπη μου ολόκληρη για την ΄Αρια. Ας αρχίσω λοιπόν, απλά λίγο ανορθόδοξα, απ΄το τέλος. Από τον Daniel Barenboim, του οποίου την εκτέλεση της ΄Αριας πρωτάκουσα ψάχνοντας να βρω αυτό το μαγικό διαμάντι της μουσουργικής ιδιοφυίας του J.S. Bach, που τον θεωρούσα κιόλας βαρύ…. Τέλος πάντων, το θέμα είναι αυτός, ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ τον οποίο θεωρώ τελικά με τα πολλά δικό μου άνθρωπο και σα να νιώθω, ότι να, – χωρίς ίχνος ψωνίστικου εγωισμού – εκείνος, που είναι ένα παιδί-θαύμα αρχικά, ένας βιρτουόζος μετά, ένας αναγνωρισμένος διευθυντής ορχήστρας που εγώ τον γνώρισα επειδή διηύθυνε την Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Musikverein πολλές φορές, αυτή η αριστερή ψυχή, που έχει δύο διαβατήρια, ισραηλινό και παλαιστινιακό, και έφτιαξε την περίφημη ορχήστρα Divan, το Ντιβάνι, αποτελούμενη μεικτά από Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους μουσικούς, εκείνος ναι, κάθισε στο πιάνο να παίξει στα νιάτα του, αυτό το κομμάτι, έργο 988, από τις παραλλαγές του Γκόλντμπεργκ, για να το ακούσω εγώ πολλά χρόνια αργότερα στο Youtube, και επηρεασμένη από διάφορους συνειρμούς, να πειστώ ότι ίσως να είναι κάτι σαν πατέρας μου, τουλάχιστον όσον αφορά τη Βιέννη. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα. Ας κρατήσουμε το ότι διαλέχτηκε απ΄ τη Μοίρα για να μου γνωρίσει την ΄Αρια. Και να μαγευτώ.

Η ΄Αρια λοιπόν, γκούγκλαρα και έμαθα, γράφτηκε από τον μεγάλο μουσουργό, μαζί με τις άλλες 30 παραλλαγές του Γκόλντμπεργκ, ως παραγγελιά του Κόμη Κάιζερλινγκ που υπέφερε από αϋπνίες. Ο Μπαχ συνέθεσε, ο Γκόλντμπεργκ έπαιζε κι ο Κόμης αποκοιμιόταν Τόσο απλά. ΄Υστερα ο Γκλεν Γκουλντ, τον οποίο τον είδα επίσης να παίζει, αλλά με μάγεψε η ευαίσθητη απόδοση του Μπάρενμπόιμ, ανέσυρε από την αφάνεια το έργο στη δεκαετία του ‘ 50.

Να πάω λοιπόν κάπου πολύ πίσω, στα παιδικά μου χρόνια, και να πω πως κάποιος φώτισε τον πατέρα μου να μας μυήσει σαν οικογένεια με πολύ όμορφο τρόπο στην κλασική μουσική. Είπε μόνο, κλείστε τα μάτια κι ακούστε. Και μας έβαζε στο σαλόνι τα Σαββατόβραδα να ακούμε δίσκους. Και νόμιζα ότι γενικά είχα γνώσεις σε ένα ευρύ φάσμα, και συγκεκριμένα γούστα και προτιμήσεις μέχρι και στην όπερα. Πέρσι ήρθε η πρώτη ανατροπή με ένα άλλο έργο του Μπαχ, έργο 1060, για έγχορδα, συγκλονιστικό, φεύγω στον ουρανό και πιο πάνω, πιο πάνω από κει που πάνε τα αεροπλάνα όταν πετάνε. Κάπου εκεί πριν τα διαστημόπλοια, ίσως.

Πριν ένα μήνα περίπου, ήρθε στη ζωή μου η ΄Αρια. Στο τέλος θα γράψω το πώς. Εδώ θα πω πώς νιώθω γι΄αυτό όλο. (Πωπω, ξεχάστηκα στο γράψιμο και κόντεψε να λιώσει το παγωτό. Αυτά κάνω. Μισό λεπτό να το βάλω στην κατάψυξη κι επιστρέφω). {Κλασσική τακτική είναι αυτή, λένε αυτοί που ξέρουν, για να κρατάς τον αναγνώστη σε αναμονή}.

Είναι σαν ένα μυστικό που αποκαλύπτεται, σαν ένα δάκρυ κρυμένο που αφήνεται να τρέξει επιτέλους λυτρωμένο, σα μοιραία συνάντηση εραστών, σαν παραδοχή της ασημαντότητας μου, του μεγαλείου της μουσικής, σαν ποτάμι της ύπαρξης, σαν χυμοί νεότητας κρυμμένοι σ΄ένα σώμα που νόμισε πως τώρα πια μαραίνεται, σαν όνειρα γεμάτα αλμύρα, σαν όμορφα δειλινά βαμμένα σε χιλιάδες αποχρώσεις του κόκκινου. Είναι η γνώση του πόσο μικρή είμαι συγκρινόμενη με το σύμπαν, με τη μουσική, με την αγάπη που κυκλοφορεί στη στρατόσφαιρα και περιμένει να κατέβει στην ατμόσφιρα και να εκφραστεί. Είναι η βεβαιότητα ότι με τέτοιες μουσικές που γεννήθηκαν τέτοιοι άνθρωποι να τις συνθέσουν και να τις αποδώσουν στο πιάνο, έχω ελπίδα, έχω ζωή, έχω ευχές και περιθώρια. Και κουράγια να τα κυνηγήσω, να τα βρω και να τα χαρώ γιατί τα αξίζω και με περιμένουν.

Η σύνθεση είναι εξαιρετικά απλή. Πλησιάζουμε στο τέλος. Το ανεκάλυψα φορτώνοντας κι εκτυπώνοντας απ΄το διαδίκτυο την παρτιτούρα του κομματιού και μελετώντας την στο πιάνο. Είναι τόσο απλή, όσο όλα τα μεγαλειώδη μουσικά έργα. Είναι θέμα μελέτης το να μάθω να το παίζω κι εγώ, κι η ψυχή μου θα ανέβει μ΄αυτό ένα σκαλοπάτι ψηλότερα. Τέτοια απλότητα στη σύλληψη της μελωδίας ευτυχώς συναντάμε και στα καθ΄υμάς. ΄Ετσι ήταν ο μεγάλος Χατζιδάκις. Απλός και μεγάλος.

Και τώρα το τέλος, δηλαδή η αρχή. Το τέλος με την έννοια της περαίωσης. Εκπληρώθηκε δηλαδή ο σκοπός του ταξιδιού του κομματιού, έφτασε σε μένα. Κι ο διάμεσος, ο πλοηγός, ο χορηγός του δώρου ήταν ένα βιβλίο. Ο Επιβάτης του Γιώργου Γλυκοφρύδη, για το οποίο έχω γράψει εδώ και τη γνώμη μου. ΄Ενα βιβλίο γεμάτο μουσικές. Και στις πρώτες σελίδες του ο αρχικός ήρωας που ειναι η αγαπημένη του μελωδία, τη σιγομουρμουρίζει για να πάρει κουράγιο σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής του. Κάτι σαν τη δική μου κατάσταση δηλαδή, όταν το διάβαζα. Γι΄αυτό κι εγώ τον ευγνωμονώ και τον πήγα να δει τη θάλασσα και να βρέξει με αρμύρα τις σελίδες του. Μπας και ανταποδώσω κάτι ελάχιστο από τη γενναιδωρία του.

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s