A journey through streets and neighbourhoods of the «occupied Istanbul»

του Δημήτρη Μπούρα, φωτορεπόρτερ και φίλου

ATH_8001

Γράφοντας κανείς για την Ιστάνμπουλ μπορεί εύκολα να χαθεί. Τόσο εύκολα όσο και αν προσπαθήσει να την διασχίσει, να περπατήσει στους μαχαλάδες και τα σοκάκια της. Αέναη κινητικότητα. Δεκάξι εκατομμύρια (πολλοί τα υπολογίζουν σε είκοσι), μετακινούνται μέρα – νύχτα από την βυζαντινή τειχισμένη Ιστάνμπουλ στην Ευρωπαϊκή, από την Ευρώπη στην Ασία.
Στην πλατεία Τακσίμ χτυπά η καρδιά της Ιστάνμπουλ. Από εδώ ξεκίνησαν όλα τα γεγονότα που σηματοδότησαν την τουρκοποίηση της χώρας, εδώ τριγυρνά ακόμη η πολιτική συνείδηση των κατοίκων αυτής της πόλης. Εδώ τριγυρνούν και τα φαντάσματα του παρελθόντος, καθώς τα μνήματα σκεπάσθηκαν για να τακτοποιηθούν οι ζωντανοί. Αν η Δύση μιλάει για ύλη, η Ανατολή μιλάει στην ψυχή. Και σ’ αυτή την τρελή πόλη όπου όλα συνυπάρχουν και επιτρέπονται, η Ανατολή συγκρατεί τον χρόνο. Αρνείται να αλλάξει, προφυλάσσει τα κεκτημένα της στα σκοτεινά ισόγεια, διατηρεί τις συνήθειες της, ζει την δική της ζωή και τροφοδοτεί με φρέσκο αίμα το μέλλον της.
Ο Ατατούρκ υποβάθμισε την Ιστάνμπουλ ανακηρύσσοντας πρωτεύουσα του την Άγκυρα. Πρόσωπο γοητευτικό και τόσο αντιφατικό, θέλησε να δημιουργήσει ένα σύγχρονο κράτος απαλλαγμένο από το οθωμανικό του παρελθόν. Πραγματοποιεί μέσα σε 16 χρόνια μια πολιτιστική επανάσταση τραυματίζοντας μια κοινωνία που ακόμη ψάχνει την ταυτότητα της στη σημαία και τη θρησκεία.
Ακολουθούν οι βίαιες φονικές ταραχές του 1977, η αιματοβαμμένη Πρωτομαγιά όπως θα περάσει στην τουρκική ιστορία. Ο απολογισμός τραγικός: 34 νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες. Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν – αιτιολόγησαν(sic) την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας και την δημιουργία μιας γενιάς με πολιτική απάθεια και φόβο.
Το 2012, στην 35η επέτειο των γεγονότων του 1977, η πλατεία Ταξίμ «πλημμύρισε» για ακόμη μια φορά με διαδηλωτές, ωστόσο μέχρι το ξέσπασμα του πρόσφατου κύματος διαδηλώσεων, στην περιοχή δεν επιτρέπονταν οι μαζικές διαδηλώσεις.
Τα σημερινά γεγονότα, ξεκίνησαν περισσότερο προβάλλοντας την περιβαλλοντική πτυχή του όλου ζητήματος, ενώ τα γεγονότα του 1977 είχαν τελείως διαφορετικό χαρακτήρα. Τα όσα συμβαίνουν τώρα είναι κατ’ αρχήν εντελώς ανοργάνωτα και η είναι στάση του Ερντογάν και η καταπίεση που ασκεί στον λαό η σπίθα που πυροδότησε την κατάσταση. Χωρίς σαφή σκοπό, τους διαδηλωτές ενώνει μόνο ένα πράγμα- ότι το κράτος είναι καταπιεστικό και βάρβαρο. Οι ομάδες που συμμετέχουν στις πορείες και συγκεντρώσεις προέρχονται από όλα τα στρώματα του λαού, ακόμη και από αθλητικά σωματεία.

ATH_7265

Αποχαιρετώ, για άλλη μια φορά, την αγαπημένη «πόλη» – από το ίδιο μπαλκόνι, με ένα χαμόγελο αλλά μαζί και πολλούς φόβους για το αύριο αυτής της χώρας. Με πάρα πολύ αισιοδοξία για τους πολίτες αυτής – και τα μαθήματα δημοκρατίας που πήραν και έδωσαν. Αλλά ταυτόχρονα με μεγάλη λύπη και ντροπή γιατί, μέσα από την ειλικρινή ΑΓΑΠΗ που μου έδωσαν, για μια ακόμη φορά κατάλαβα το πόσο μικρόψυχοι μπορεί να γίνουμε, καθώς επίσης το πόσο ψεύτικο και σάπιο είναι το κουκούλι που ζούμε. *άντε καμιά τράπεζα να κάψουμε, κάνα αυτοκίνητο (που πολύ θα θέλαμε να ήταν δικό μας), και κανένα κατάστημα να λεηλατήσουμε – μέχρις εκεί είναι η «εξεγερσιακή κατάσταση»(sic) και η δήθεν «αλληλεγγύη» μας.
Μίλησα και συζήτησα για ώρες με ακαδημαϊκούς, με εργάτες, με άνεργους, με επαγγελματίες, φοιτητές, γιατρούς, με εκπροσώπους κινημάτων LGBT, με δικηγόρους που πασχίζουν – αμισθή – να υπερασπιστούν τα βασικά δικαιώματα ανθρώπων, με ανθρώπους που ούτε καν να σκεφτώ να γράψω την ιδιότητα τους ή την «φυλή» τους (για λόγους προστασίας της ακεραιότητας τους), με ανθρώπους που φορούσαν την μπλούζα της Μπεσίκτας και άλλων ομάδων, ακόμη και με κυρίες με «μαντήλα», με ανθρώπους σε γειτονιές – έξω από την πλατεία Τακσίμ…
Ο κ. Βαρουφάκης δεν ήταν εκεί να προτείνει τις μαγικές του λύσεις. Ούτε και το νεο-ΠΑΣΟΚ (ιφ γιου νόου γουάτ άι μιν) ή και η Χ.Α. για να εκμαιεύουν ψήφους και συνειδήσεις προσφέροντας απατηλά όνειρα. Από την αρχή ΔΕΝ είχαν καμία θέση γιατί κανένας πλέον δεν τους θέλει. Σε αντιδιαστολή από την δική μας «απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίας», οι Τούρκοι πολίτες, θέλουν πιο απλά και χειροπιαστά πράγματα, τα οποία το «παλιό» δεν μπορεί και ποτέ δεν ήθελε να τους δώσει. . . Και αυτό το γνωρίζουν, και γιαυτό παλεύουν για την πραγματική ελευθερία.

Όμως είναι σημαντικό να μιλήσουμε και καλύτερα να τριγυρίσουμε σε αυτές τις γειτονιές, τους μαχαλάδες. έξω από την πλατεία Τακσίμ. Στις φτωχογειτονιές της Istanbul, εκεί όπου η καταπίεση και φασισμός κυριεύε..ε (όχι πλέον) τα πάντα, η μάχη έχει αρχίσει. Στην ‘Ok Meydani’ το κάλεσμα είναι «πόρτα-πόρτα» . Ο κόσμος κατεβαίνει και συμμετέχει σε μια μάχη για την ελευθερία, για μια πραγματική σύγχρονη και πραγματικά δημοκρατική κοινωνία.
Όλοι μαζί κατεβαίνουν χτυπώντας κατσαρόλες, και ενώνονται με συμπολίτες – ανεξάρτητα εάν αυτοί είναι Κούρδοι, Τούρκοι, Αλεβήτες ή ότι άλλο. Το ψέμα και η πιπίλα του εθνικισμού και φυλετικού διχασμού, που κοίμιζε τον λαό τόσα χρόνια, έχει λάβει τέλος. Ενωμένοι καταλήγουν σε συγκεντρώσεις, περιμένοντας κάθε βράδυ τις αύρες με τα χημικά, το νερό και τις ‘λάμψεις/κρότου».

ATH_6685
Και εάν η Τακσίμ και το πάρκο ‘Gezi’ είναι μια μεγάλη γιορτή με χρώμα και πάρα πολύ αισιοδοξία, στις φτωχογειτονιές των Αλεβιτών και Κούρδων, εκεί όπου η καταπίεση και φασισμός κυριεύε..ε (όχι πλέον) τα πάντα, η μάχη έχει αρχίσει.
Στο ‘Gazi Mahallesi’ μικρά παιδιά με τις μητέρες τους, νέες κοπέλες, παππούδες & γριές με την «μαντήλα», μαζί με τους 25 χρόνους και 30 χρόνους, γεννημένους μέσα στην στρατιωτική δικτατορία, χωρίς εμπειρία σε εξεγέρσεις. Χωρίς μάσκες προστασίας, χωρίς Maalox, με αυτοσχέδια προστασία – τυλιγμένοι με μεμβράνη φαγητού – δίνουν την πιο συγκινητική μάχη που έχω ζήσει.Gazi Mahallesi, Istanbul, Turkey. June 2013
Με το που μαθαίνουν ότι είμαι Έλληνας – υπάρχει σκληρός(sic) έλεγχος για πρόληψη και αποφυγή ρουφιάνων, με αγκάλιασαν και με σήκωσαν στα χέρια!!!
Για πρώτη φορά ντράπηκα που φορούσα μάσκα για τα χημικά, μπροστά στην «γύμνια» τους και το πρωτόγνωρο πάθος τους.
Ούτε «μαυροκόκκινα μπλοκ»,ούτε κόμματα, ούτε τίποτα. ΜΟΝΟΝ ο κόσμος με τρελό πάθος – και κανένα φόβο μπροστά στις τεράστιες αύρες νερού, χημικών και ‘κρότου/λάμψης’. Τόννοι χημικών παρέα με εκατοντάδες ‘κρότου – λάμψης’ και συνδρομή χιλιάδων λίτρων νερού με πίεση. Ο κόσμος στον δρόμο και στα αυτοσχέδια χαρακώματα καίει το σύμπαν, αλλά ΟΧΙ περιουσίες και καταστήματα. ΚΑΝΕΝΑ πλιάτσικο απολύτως. Κάτι που μου τόνισαν όλοι όσοι μίλησα μέσα στο πάρκο Gezi. Μοναδική εξαίρεση ένα «καφέ» (Saray Pastry Shop) για πολλούς και συγκεκριμένους λόγους, και μια τράπεζα την πρόσοψη της οποίας γέμισαν με συνθήματα για έναν απλό λόγο: Η Garanti Bank ανήκει στον ίδιο όμιλο που έχει το τηλεοπτικό κανάλι NTV. Το NTV διατήρησε μια σκανδαλώδη σιωπή σχετικά με τις διαμαρτυρίες για τέσσερις ολόκληρες ημέρες. Μόνον οτιδήποτε θυμίζει την αστυνομία ή τα κυρίαρχα τουρκικά μέσα ενημέρωσης υπήρξε στόχος της λαϊκής οργής. Μόνον ενάντια στην καταστολή και τον φασισμό.
Και εδώ ακόμη οι Τούρκοι παραδίδουν απλά μαθήματα προς προς αυτόχθονες αυτοαποκαλούμενους «επαναστάτες». Το πρωί της Δευτέρας, 10 Ιουνίου, δέχθηκα τηλεφώνημα από ηγετικό μέλος της ‘οργανωτικής ομάδας’ της εξέγερσης στο Gazi Mahallesi.
Μου ανέφερε ότι μετά από ~10 ημέρες & νύχτες συνεχών συγκρούσεων με την αστυνομία, και αφού ΔΕΝ κατάφερε να σπάσει τα μπλόκα τους, και να εφαρμόσει τις εκκαθαρίσεις… πρόσφερε ‘κατάπαυση’ χημικών κλπ. αρκεί να συνεχίσουν να κάνουν αυτό που κάνανε όλες αυτές τις ημέρες. Να ΜΗΝ καταστρέφουν περιουσίες, να μην κάνουν πλιάτσικο… Αφού λοιπόν ΔΕΝ έδωσαν καμία δικαιολογία και αφού άντεξαν όλες αυτές τις μέρες… τουλάχιστον προς το παρόν κέρδισαν μια μάχη.
Κανείς φυσικά δεν μπορεί να γνωρίζει για πόσο αυτό θα ισχύσει, αλλά το μήνυμα είναι ξεκάθαρο και απλό. Ο αγώνας για την ελευθερία και αξιοπρέπεια ΔΕΝ περνά μέσα από κάψιμο τραπεζών, καταστημάτων και λεηλασία.

ATH_6943
Και αν το μήνυμα και αίτημα για πραγματική ελευθερία είναι ξεκάθαρο, άλλο τόσο ξεκάθαρος είναι ο κίνδυνος ελοχεύει και πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα: αυτός του Κεμαλισμού και των σκληροπυρηνικών οπαδών του ‘χθες’. Φυσικά και δεν κυριαρχούσαν, αλλά η παρουσία τους ήταν αισθητή. Εάν λάβουμε υπ’ όψιν και την έλλειψη πείρας του Τουρκικού λαού σε εξεγέρσεις, σε «αλλαγές», ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός – δηλαδή να λάβει την υποστήριξη όλο και μεγαλύτερης μάζας του λαού με απρόβλεπτες διαστάσεις.
Η αντίσταση με τον ένα ή άλλο τρόπο θα συνεχιστεί, λόγο της αδιαλλαξίας του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όμως εάν δεν συγκεντρωθεί το πλήθος γύρω από κάτι οργανωμένο δεν μπορεί να υπάρξει κάτι χειροπιαστό και ουσιαστικό μιας και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν αντιμετωπίζει ικανή αντιπολίτευση να μπει μπροστά στα γεγονότα ούτως ώστε να γίνουν σωστές κινήσεις.

June 2013. Istanbul, Turkey.
© DIMITRIOS BOURAS / dimitriosbouras.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s